Hướng dẫn 5 bước cách đo điện trở nhiệt chính xác bằng đồng hồ vạn năng

Khi nghi ngờ linh kiện điện trở nhiệt bị hỏng thợ sửa chữa cần tiến hành kiểm tra để xác định còn sống hay chết và đưa ra phương án khắc phục tốt nhất. Vậy, Vậy cách đo điện trở nhiệt như nào cho chính xác? THB Việt Nam sẽ hướng dẫn kiểm tra linh kiện đơn giản chỉ với 5 bước dưới đây.

Đọc hết bài viết này, bạn sẽ dễ dàng nắm được 5 bước đo điện trở nhiệt bằng đồng hồ vạn năng:

Chuẩn bị các dụng cụ: đồng hồ vạn năng, dụng cụ tháo máy, găng tay cách điện, khăn vệ sinh linh kiện...

Cách đo điện trở nhiệt

• Bước 1: Chọn thang đo phù hợp trên đồng hồ (thấp cho điện trở nhỏ, cao cho điện trở lớn).
• Bước 2: Gắn que đen vào COM, que đỏ vào V/Ω; chỉnh kim về zero nếu dùng đồng hồ kim.
• Bước 3: Đặt hai que đo tiếp xúc chắc với hai chân điện trở, không chạm tay vào kim loại.
• Bước 4: Đọc kết quả trên đồng hồ số hoặc tính theo vạch chia trên đồng hồ kim.
• Bước 5: Xác định điện trở còn sống (giá trị nằm trong dung sai, ổn định) hay hỏng (hở mạch, chập mạch hoặc dấu hiệu vật lý).

Chi tiết các bước triển khai thế nào và lưu ý trong quá trình đo điện trở nhiệt sẽ được đề cập chi tiết hơn trong nội dung dưới đây.

Điện trở nhiệt là gì?

Điện trở nhiệt (Thermistor) được hiểu là linh kiện điện tử có giá trị điện trở thay đổi theo mức nhiệt độ. Điện trở nhiệt được dùng phổ biến để đo, cảm biến hay bảo vệ nhiệt dùng trong các thiết bị điện, điện tử.

Khi có mức nhiệt độ tăng, giảm sẽ dẫn đến giá trị của điện trở cũng tăng hoặc giảm giúp bộ điều khiển nhận biết và xử lý các trùng hợp kịp thời. Các linh kiện điện trở nhiệt thường sẽ dễ sử dụng và độ bền cao.

Trên thị trường hiện nay đang có 3 loại điện trở nhiệt phổ biến:

• Điện trở NTC (hệ số âm): Làm từ các oxit kim loại như sắt, coban, đồng, điện trở giảm khi nhiệt độ tăng. Độ nhạy cao, giá rẻ, thường dùng trong cảm biến nhiệt tủ lạnh, điều hòa, nồi cơm và lò vi sóng.
• Điện trở PTC (hệ số dương): Giá trị điện trở tăng khi nhiệt độ tăng nhờ khả năng tự ổn định. Điện trở PTC có trong mạch bảo vệ động cơ, cảm biến nhiệt thiết bị gia dụng và khởi động máy nén.
• Điện trở RTD: Sử dụng vật liệu kim loại như platinum (Pt100, Pt1000) cho độ tuyến tính và chính xác cao. Điện trở RTD dùng để kiểm soát nhiệt nghiêm ngặt như lò hơi, nhà máy hóa chất và hệ thống đo lường tự động.

Trong quá trình sử dụng thiết bị điện, điện tử có điện trở nhiệt không tránh khỏi các sự cố. Khi đó, bạn cần tiến hành đo và kiểm tra điện trở để nắm rõ tình trạng và có biện pháp khắc phục.

Xem thêm: Cách đo điện trở sống hay chết bằng đồng hồ vạn năng

Khi nào cần kiểm tra điện trở nhiệt?

Điện trở nhiệt được ứng dụng rộng rãi trong các thiết bị điện – điện tử nhờ khả năng thay đổi giá trị theo nhiệt độ. Các linh kiện thường đóng vai trò cảm biến để đo và theo dõi nhiệt độ trong tủ lạnh, điều hòa, lò vi sóng, nồi cơm điện hoặc các hệ thống gia nhiệt.

Trong công nghiệp, điện trở nhiệt xuất hiện trong dây chuyền sản xuất, lò hơi, hệ thống điều khiển tự động nhằm giám sát và ổn định nhiệt độ. Ngoài ra, nhiều thiết bị còn sử dụng điện trở nhiệt như một bộ phận bảo vệ, giúp ngăn quá nhiệt và đảm bảo an toàn cho mạch và động cơ.

Vậy khi nào cần kiểm tra điện trở nhiệt? Dưới đây là một số tình huống cần kiểm tra điện trở nhiệt:

• Nhiệt độ hiển thị sai hoặc thiết bị nóng bất thường.
• Thiết bị không khởi động, tự ngắt hoặc hoạt động không ổn định.
• Mạch điều khiển báo lỗi nhiệt.
• Thời gian làm nóng/làm lạnh thay đổi bất thường.
• Bảo dưỡng định kỳ các thiết bị gia dụng hoặc hệ thống công nghiệp.

Sau khi xác định cần kiểm tra điện trở nhiệt, bạn có thể tham khảo cách đo điện trở nhiệt đơn giản ngay dưới đây. Nhờ vậy, bạn sẽ xác định được điện trở còn sống hay chết để có giải pháp sửa chữa hiệu quả.

Xem thêm: Hướng dẫn cách sử dụng đồng hồ vạn năng cơ bản, dễ thực hiện

Các dụng cụ cần chuẩn bị để đo điện trở nhiệt

Đồng hồ vạn năng là thiết bị đo điện chuyên dụng được dùng nhiều nhất để kiểm tra các linh kiện điện trở, trong đó có điện trở nhiệt. Bạn nên ưu tiên dòng đồng hồ vom có thang đo Ohm và đo được giá trị trở nhỏ. Hiện nay, cả hai dòng đồng hồ vom điện tử và dạng kim đều có khả năng đo điện trở nhiệt.

Tuy nhiên, bạn lưu ý nên chọn các thiết bị chính hãng, có độ chính xác cao để đo đúng tình trạng linh kiện. Những dòng đồng hồ vạn năng Kyoritsu, đồng hồ vạn năng Hioki hay đồng hồ vạn năng Fluke sẽ đảm bảo đo chính xác hơn các dòng đồng hồ vạn năng tới từ Trung Quốc.

Ngoài ra, bạn cũng cần chuẩn bị một số thiết bị khác như:

• Tuốc nơ vít / dụng cụ tháo thiết bị: dùng để mở vỏ máy và tiếp cận cảm biến.
• Găng tay cách điện: đảm bảo an toàn khi thao tác trong thiết bị điện.
• Khăn khô hoặc cồn lau sạch: dùng để vệ sinh bề mặt cảm biến trước khi đo.

Xem thêm: Đồng hồ vạn năng điện tử nào tốt, nên mua hiện nay?

Hướng dẫn 5 bước cách đo điện trở nhiệt chính xác bằng đồng hồ vạn năng

Cách đo điện trở nhiệt rất đơn giản và tương tự như đo linh kiện điện trở thông thường. Dưới đây THB Việt Nam sẽ hướng dẫn cả 2 cách đo bằng đồng hồ vạn năng điện tử và đồng hồ vạn năng kim.

Các bước đo như sau:

Bước 1: Chọn thang đo phù hợp

Trước khi đo, xoay núm chức năng của đồng hồ về chế độ đo điện trở (ký hiệu Ω). Trên đồng hồ vom số thường có thang đo điện trở tự động.

Đối với những đồng hồ không tự chọn thang đo hoặc đồng hồ kim cần mức thang tương ứng với giá trị dự đoán của linh kiện để kết quả chính xác hơn. Với điện trở có giá trị nhỏ (dưới 10Ω), nên dùng thang thấp để dễ quan sát; với điện trở lớn (trên 10kΩ), hãy chuyển sang thang cao và tránh chạm tay vào phần đầu que đo.

Bước 2: Gắn que đo vào đồng hồ

Cắm que màu đen vào cổng COM và que đỏ vào cổng V/Ω. Nếu dùng đồng hồ kim, nhớ chỉnh kim về đúng vị trí ban đầu để hạn chế sai số. 

Bước 3: Đặt hai que đo tiếp xúc với chân điện trở

Đặt hai que đo vào hai chân của điện trở và giữ cố định để kim hoặc màn hình không bị dao động. Không chạm tay vào phần kim loại để tránh ảnh hưởng đến kết quả.

Bước 4: Quan sát và đọc kết quả

Với đồng hồ điện tử, giá trị sẽ hiển thị trực tiếp trên màn hình. 

Nếu sử dụng đồng hồ kim, bạn đọc trị số dựa trên vạch chia rồi nhân với hệ số của thang đang chọn. Ví dụ, thang 100Ω hiển thị số 27 thì giá trị thực là 2.700Ω (2,7kΩ).

Bước 5: Xác định điện trở nhiệt còn sống hay chết

Khi kết quả điện trở nhiệt bằng, gần bằng với giá trị nằm trong mức sai số của giá trị được ghi trên linh kiện tức là bình thường. Ngược lại, điện trở nhiệt bị hỏng thường rơi vào hai trường hợp:

• Hở mạch: đồng hồ báo OL hoặc ∞, chứng tỏ điện trở đã đứt.
• Chập mạch: giá trị gần 0Ω, mất khả năng hạn dòng.
• Điện trở chết thường đi kèm dấu hiệu như cháy đen, nổ nhẹ, phồng hoặc đổi màu lớp vỏ.

Trên đây là cách đo điện trở nhiệt đơn giản chỉ với 5 bước rất dễ thực hiện. Trong quá trình đo, bạn cần chú ý thao tác chính xác để tránh sai số.

Bạn cũng có thể tham khảo thêm một số dòng đồng hồ vạn năng đo điện trở: Kyoritsu 1009, Fluke 15B MAX, đồng hồ vạn năng Hioki 3030-10... Các sản phẩm đều phù hợp dùng cho thợ điện, điện tử dân dụng để kiểm tra, sửa chữa thiết bị nhanh, chính xác với giá tốt.

Lưu ý quan trọng khi đo điện trở nhiệt để đảm bảo an toàn

Trong quá trình đo điện trở nhiệt, bạn cần tuân thủ các quy tắc an toàn để đảm bảo đo đúng, tránh gây sai số. Dưới đây sẽ là một số lưu ý quan trọng nên biết:

• Ngắt hoàn toàn nguồn điện trước khi đo để đảm bảo an toàn và tránh hỏng đồng hồ.
• Có thể tháo điện trở nhiệt để đo riêng cho chính xác hơn.
• Không chạm tay vào phần kim loại của que đo để giảm sai số và nguy cơ rò điện.
• Giữ que đo tiếp xúc chắc với hai chân điện trở để kết quả ổn định.
• Chọn thang đo phù hợp với giá trị dự kiến của điện trở trên đồng hồ.
• Thực hiện đo khi điện trở đã nguội và nhiệt độ ổn định để kết quả chính xác.
• Đeo găng tay cách điện khi thao tác với thiết bị lớn hoặc mạch công suất cao.

Tổng hợp cách đo điện trở nhiệt đơn giản bằng đồng hồ vạn năng cùng các lưu ý hy vọng sẽ giúp bạn có thể tự đo và kiểm tra nhanh chóng. Đối với bạn chưa có sẵn các thiết bị đo có thể tham khảo sản phẩm đồng hồ vom tại THB Việt Nam - Đại lý Hioki, Fluke, Sanwa, Kyoritsu… cam kết chính hãng, đầy đủ CO- CQ với giá tốt. Hãy gọi ngay đến Hotline Hà Nội: 0916.610.499 -  Hồ Chí Minh: 0918.132.242 khi cần hỗ trợ kỹ thuật hay nhận tư vấn về sản phẩm nhanh và chính xác.